STRÓJ W ŻYCIU OBOZOWYM

skan1385997734slider1

Pewną część tych rysunków można uważać za swobodną parafrazę artystów na temat fantazyjnej mody żołnier­skiej. W kompozycjach ubiorów landsknechtów, które miały duży wpływ na modę niemiecką, trwającą jeszcze w XVII w. także w innych krajach zachodniej Europy, zaznacza się asymetria w rozcinaniu powierzchni tkaniny, w ułożeniu tzw. schlitzów skośnych i pionowych i łączeniu odrębnych barw w różnych częściach ubioru. Odzież tak sporządzona z sukna była niepraktyczna i szybko niszczyła się w życiu obozowym, dlatego na wielu rycinach przedstawiających żołnierzy niemieckich często widać urwaną jedną nogawkę spodni ze zwisającymi strzępami.

KOSZULE KOBIECE

ub401

Portrety Holbeina ukazują dokładnie szczegóły zdobienia delikatnym haftem rękawów koszul na mankietach. Do koszul kobiecych szyto zwykle kilka par rękawów przeznaczonych do zmiany po zabrudzeniu. W portretach królowej Jane Seymour (około 1536 r.) i Katarzyny Howard (około 1540 r.) dokładnie można zauważyć wykonanie na mankietach koszuli ornamentu w typie ricamo a trapunto – ściegu przed igłą i haftu płaskiego najczęściej czarnej barwy, zestawienia technik haftu używanego wówczas w całej Europie do zdobienia W  portretach dam angielskich oprócz kapturków według mody lokalnej angielskiej można spotkać również okrycia głowy w typie francuskim, znacznie korzystniejsze dla urody kobiecej, połączone z cienkim batystowym czepeczkiem wiązanym pod szyją.

BEZ RYSUNKU NA PŁÓTNIE

pobrane

Motywy były wyszyte bez rysunku na płótnie; jedy­nie  dla zachowania jednakowej długości ście­gów kontrolowano liczbę nitek wątku lub osnowy płótna. W opisach bielizny wymienia się w We­necji ozdoby ażurowe, pasy ozdobnej me- rezki powstałej po wyciągnięciu (punto tira- to) nitek wątku  lub po wycięciu części nitek osnowy i zastąpieniu ich zasnu­waniem gwiaździstymi motywami ornamen­tów(punto tagliato; w coraz szerzej projektowanych szlakach . Opisane techniki były również wschodniego pocho­dzenia i dały początek koronkom szytym, wykonywanym ściegiem dzierganym.. Niezliczone ilości wa­riantów motywów reticełli można odszukać na portretach od połowy XVI w. na krezach i kołnierzach z koronki szytej.

DLA NADANIA AUTORYTETU

pobrane (1)

Nie wszystkie rodzaje biżuterii kobiecej, o której wspo­minają ustawy przeciwzbytkowe wydawane w Polsce.  Dla nadania sobie autorytetu lekarze nosili stale takie ubiory, prawników obowiązywały one tylko przy wystąpieniach w sądzie. W rycinach Cesarego Vece ia uwzględnione zostały również charakterystyczne ubiory galerników i ubogich tragarzy .Pomimo zmian w modzie ogólnoeuropejskiej utrzymywały się tradycyjne ubiory weneckich urzęd­ników prawie bez zmian jeszcze przez cały wiek XVII – w okresie powolnego gaśmęcia dawnego blasku potęgi i zamożności republiki aż do jej upadku w ostatnich latach XVIII w.W weneckich ubiorach kobiecych cechowała modę lokalną oryginalność i długie utrzymywanie się tradycyjnych odmian sukni. Najwyższy stopień wspaniałości stroju obowiązywał dogaressę i jej otoczenie w czasie uroczystości często odbywających się w Wenecji.

POSIADANIE DUŻEJ ILOŚCI BIŻUTERII

pobrane (2)

Ograniczenia narzucane średnio zamoznemu mieszczaństwu me były zwykle respektowane w ubiorach odświętnych, a w ubiorach codziennych przeważało – zarowno u mężczyzn, jak i u kobiet — użycie sukna i tka­nin wełnianych w ciemnych barwach, a także dużej ilości futra przeznaczonego do podszycia ciepłej odzieży. Dochodziły również do Polski modne na Zachodzie lżejsze rodzaje tkanin weł­nianych, jak haras. W miastach polskich przyjął się rozpowszech­niony w średniowieczu zwyczaj lokowania zysków z przedsiębiorstwa lub warsztatów w zakupywa­nych cennych klejnotach. Posiadanie przez kobiety z rodów patrycjuszowskich dużej ilości biżuterii, naszyjników, złotych pierścieni oraz ciężkich ko­biecych pasków srebrnych i pozłacanych, a także lśniących od szlachetnych kamieni zapon na czep­cach miało świadczyć o zamożności i kwitnącym stanie przedsiębiorstwa lub warsztatu męża.

NA WZÓR SYRYJSKI

t-kbbpIMG_3366Camilla

Ubiory te, no­szące nazwę alla Soriana, tj. na wzór syryjski, są bardzo bliskie polskim żupanom z pierwszej połowy XVI w. Zapinane są na drobne guziczki, ujęte miękkim jedwabnym pasem, spod którego na rapciach zwisała czasem wschodnia szabla; nałożona na nie szuba miała na sposób wschodni długie dekoracyjne rękawy . Ubiory zapinane na pętlice z guzami noszono czasem w Wenecji z zachodnią krótką pelerynką. Oprócz kroju i guzów weneckich wschodni charakter ubiorów podkreślały nazwy przyjęte z Turcji, jak ca/etan lub zamberlucco dla stroju z rękawami.Na ubiorach weneckich senatorów wzorowany był uroczysty strój rektora scholarów uniwersytetu w Padwie.

ROZKWIT WENECJI

pobrane (3)

Największy rozkwit Wenecji jako potęgi handlowej przypada na okres średniowiecza, gdy utrzymy­wała stosunki handlowe z Cesarstwem Bizantyńskim i posiadała kantory kupieckie na Bliskim Wschodzie. Po zdobyciu Konstantyno­pola przez Turków w 1453 r. kontakty z tym miastem zostały utrudnione, natomiast rozwinęły się weneckie placówki handlowe w Syrii i w Egipcie. W XVI w. pomimo rosnącej konkurencji w handlu morskim wenecki handel wschod­nimi towarami utrzymywał jeszcze daw­ny poziom. Na słynnych targach we­neckich w okresie święta Wniebowstą­pienia panował ogromny napływ towa­rów, poszukiwanych w całej Europie, jak korzeni wschodnich, barwników, bawełny, luksusowych tkanin jedwab­nych egipskich i syryjskich.

KOLEKCJA UBIORÓW

pobrane (4)

W ten sposób powstała kolekcja ubiorów przywiezionych z podróży, należąca do sekretarza poselstwa cesarskiego Stefana Prauna, który udawał się do Turcji jadąc tam przez Węgry w 1569 r i sprawił sobie wówczas strój węgierski, w jakim dał się portretować z czekanem w ręce. Na pielgrzymkę do Jerozolimy Praun sprawił ubiór pielgrzyma, przy innej okazji pobytu na dworze cesarskim dał sobie uszyć strój dworski według mody hiszpańskiej. Zachowane obecnie w muzeum w Norymberdze ubiory Stefana Prauna stanowią jedynie część dawnego zasobu jego garderoby, związaną z kilkoma znanymi epizodami ruchliwego jego życia. Dyplomaci w XVI w. otrzymy­wali też reprezentacyjne ubiory w czasie sprawowania swego poselstwa na dworach zagranicz­nych.

W WENECJI I W PADWIE

pobrane (5)

Łatwo było również spotkać w Wenecji i w Padwie polską i węgierską szlachtę, przebywającą tam w celach turystycznych lub dla studiów uniwersyteckich, więc i ryciny polskiego i węgierskiego ubioru są po­prawne w szczegółach. Okres powodzenia wydawnictw z rycinami kostiumowymi kończy się około 1600 r. Zainteresowanie nabywców osłabło tak dalece, że w XVII w. ukazywały się już tylko ryciny ograniczone do pewnego typu ubiorów, np. szlacheckich lub mieszczańskich, albo należących do iedneeo tylko, ściśle określonego regionu.W XVI w przyjął się zwyczaj, że podróżny, a zwłaszcza dyplomata, w czas.e podroży po obcych krajach dostosowywał swój strój do wody środowiska, w którym przebywał (wyjątek pod tym wzglę­dem stanowili w XVI w. zwykle Polacy, którzy lub/ii imponować obcym oryginalnością i bogactwem swych ubiorów.